Kleursymboliek II


Kleuren spelen een belangrijke rol in ons leven, denk maar eens aan de verschillende uitspraken zoals : 'kleur bekennen', 'kleurloos bestaan' enz. Kleuren kunnen we niet wegdenken.
Wij leven zolang wij de ogen geopend hebben in een wereld van kleuren; denk maar aan planten en bloemen, kleding, woninginrichting enz. Kleuren (groen, rood en oranje) regelen het verkeer. Zelfs in de politiek geven we de verschillend gezindten een kleur.

Kleuren roepen ook verschillende gevoelens op; we spreken daarom ook van koude en warme kleuren, agressieve kleuren enz. Rood is een warme vurige kleur. Groen geeft rust, dit is van belang bij aanleg van tuin (gazon), in maken van een bloemstuk, woninginrichting. Blauw is een koelere kleur en ook een kleur die verder weg lijkt dan rood. In blauw kun je ver weg kijken, althans die illusie geeft het; denk maar aan blauwe luchten en eindeloze verten.

De individuele symbolische betekenis van een kleur, vindt haar oorsprong bij de mens zelf. Iedere mens bezit een kleurhistoriciteit die uit eigen ervaringen in het verleden is gegroeid al dan niet beïnvloed door opvoedings- en beroepsomstandigheden en milieu en geleid door individuele ontvankelijkheid : de zgn. subjectieve kleurhistoriciteit.

Het uitgangspunt van de kleurensymboliek is dat iedere kleur een eigen appèlkarakter bezit, waarvan de inhoud zeer gevarieerd kan zijn. In het ene geval heeft rood een positieve waarde als kleur van de liefde, in het andere geval een negatieve waarde als kleur van de agressie. Deze waarden blijken bovendien, wanneer we het symbolisch kleurgebruik in de verschillende cultuurperioden vergelijken, niet constant te zijn. Er zijn steeds een aantal factoren die het symbolisch kleurgebruik mede bepalen.

Kennis van deze factoren bevordert het inzicht in de kleurensymboliek. Het leidt tot een meer genuanceerde benadering en hantering van de kleurensymboliek.

geel positief:
zon, goud, energie, dynamisch, naar buiten wendend. levendig, veelzijdig, geestig
geel negatief:
haat, nijd, wispelturig, beproeving, smart

oranje positief:
vrolijkheid, feestelijk, warmte, rijkdom

rood positief:
beweging, vitaal, kracht, levendig, roem,wamte, vreugde, liefde
rood negatief:
bloed, strijd, lijden, loutering, vuur, hartstocht

blauw positief:
lucht, grenzeloze hoogte, water, naar binnen wendend, mysterieus, vrouwelijk, moederlijk, ontvankelijk, verfijning, trouw, overpeinzing
blauw negatief:
koud, ongenaakbaar, leegte, weekheid, slapheid, flauwte, egocentrisch

violet, paars, purper en lila positief:
koninklijk, priesterlijk, macht, heerschappij,
verfijnde gemoedsbeweging
violet, paars,purper en lila negatief:
ernst, overweging, boetvaardigheid, weemoed
macht, heerschappij, conflict. labiel, heimwee naar het licht, duister licht, koude warmte, verstarde levendigheid

groen positief:
natuur, groeien, vruchtbaarheid. hoop, evenwichtig,
egocentrisch, jeugd, gezond, levendig
groen negatief:
egocentrisch, neutraal, passief, zelfhandhaving, verdedigen, vals, giftig

wit positief:
het aanwezig zijn van licht, zuiverheid, onschuld, geloof, blijdschap, barmhartig, rouw
wit negatief:
koud, leegheid, rouw

zwart positief:
vormgevend, orde scheppend, respect afdwingend, distantie, ernst, vrede
zwart negatief:
het afwezig zijn van licht, grenskleur van het leven, droefheid, rouw, dood

bruin positief:
kleur van de grond, aardsgebonden, geborgenheid, vertrouwenwekkend, eerlijk, eenvoud, bescheiden, nobel; glanzend bruin en bruinrood: vitaal, levendig, warmte
bruin negatief:
statisch, spanningloos; dof bruin: saai, burgerlijk.

De metaalkleuren drukken symbolisch uit:
goud: bovenaardse luister.
zilver: vast vertrouwen.
koper: onwankelbaarheid.